Waslabels: toegestaan of inbreuk op privacy?

Waslabels chip toegestaan RFID AVG Amerpoort

Chippen kledingstukken voor wasserij toegestaan?

Zorginstelling Amerpoort in Baarn chipt kleding van cliënten voor de wasserij. Door gebruik te maken van RFID-chips (waslabels) kan de wasserij kleding in de wasserij volgen, zien welke behandeling is uitgevoerd en nagaan van welke bewoner de kleding is. Computable meldt dat een aantal kledingstukken ten onrechte is gechipt en dat ouders en Centrale Cliëntenraad (CCR) zich zorgen maken over de privacy van verwanten en clienten. Terecht?

Voordelen chippen kleding met waslabels

Vanuit het wasproces biedt de chip meer mogelijkheden dan een geprint label. Net zoals een geprint label kan de chip worden gebruikt om de kleding bij de juiste eigenaar te bezorgen. Maar daarnaast kan meer informatie worden opgeslagen zoals de kleur, bijzondere kenmerken van de kleding, het te volgen wasproces, de kwaliteit van het artikel en het aantal wasbeurten. Ook facturatie op maat is hierdoor mogelijk.

De voordelen zijn duidelijk, maar mag je daarom kleding zomaar chippen?

Autoriteit Persoonsgegevens (kader)

Computable heeft het voorgaande voorgelegd aan de Autoriteit Persoonsgegevens. De Autoriteit geeft aan het specifieke geval en de details niet te kennen. Zij kan daarom geen antwoord geven of het gebruik van waslabels is toegestaan of dat de onterecht geplaatste chips een inbreuk op de privacy van clienten vormen.

De Autoriteit geeft wel een aantal algemene uitgangspunten. Het verwerken van de persoonsgegevens rondom de wasbeurten moet een wettelijke grondslag hebben. Zie ook dit artikel. Daarnaast moet duidelijk informatie worden verstrekt, moeten de gegevens altijd goed worden beveiligd, zowel technisch als organisatorisch en moet worden gekeken naar data-minimalisatie: kan hetzelfde doel bereikt worden op een manier die minder impact heeft op de betrokkenen?’

Hoe zit het in dit geval. Wij doen een voorzet.

Grondslag, informeren en data minimalisatie

Het wassen van kleding van cliënten door de zorginstelling kan verplicht of vrijwillig zijn. Als de cliënt zijn kleding vrijwillig laat wassen door de zorginstelling kan de zorginstelling voorwaarden verbindingen aan deze dienst. De zorginstelling kan de cliënt om toestemming vragen voor het verwerken van zijn of haar persoonsgegevens. De instelling zal de cliënt dan duidelijk moeten informeren.

Als de instelling de kleding voor de cliënt moet wassen, is dit niet langer vrijwillig en heeft de cliënt geen keuze. De zorginstelling zal een gerechtvaardigd belang hebben om bepaalde informatie te verzamelen om bepaalde informatie te verwerken. Bijvoorbeeld om kledingstukken bij de juiste client terug te bezorgen of om kleding op de juiste manier te wassen. Waarschijnlijk moet je hier dus terughoudender zijn in de informatie die je verzamelt. Alleen data die echt nodig is mag je verwerken. Ook hier moet de instelling duidelijk aangeven wat wordt verzameld, hoe dit wordt gebruikt en opgeslagen, hoe lang het wordt bewaard etc.

Technische en organisatorische maatregelen

Bij Amerpoort (lees: bij de door haar ingeschakelde wasserij) wordt de (was)informatie opgeslagen in een centrale database. Daarnaast worden RFID-chip waslabels gebruikt om kledingstukken te identificeren. Vraag is op deze technische en organisatorische maatregelen passend zijn.

Het is duidelijk dat er op manier een koppeling moeten zijn tussen de opgeslagen informatie en de eigenaar van het kledingstuk. Het kan zijn dat de wasserij namen of adressen van cliënten geregistreerd. Het kan ook zijn dat zij gebruik maken van klantnummers en dat alleen Amerpoort weet welke clienten dit betreft. Dat laatste zou minder gevoelig zijn. Met Amerpoort zal in ieder geval een verwerkersovereenkomst gesloten moeten worden.

Een RFID-chip is op afstand en automatisch uit te lezen. Dat is het voordeel ervan. Volgens de verklaring kan de client niet met de RFID-chip worden gevolgd. Of dat klopt is afhankelijk van het type chip dat wordt gebruikt. Het gaat dan met name om de afstand waarmee die uitleesbaar is. Verder is ook de vraag welke informatie op de chip wordt opgeslagen. Ook anderen kunnen mogelijk in de nabijheid van clienten chips uitlezen. Om risico’s verder te verkleinen, zou je ook gebruik kunnen maken van label met identificatienummer. Dat kun je niet op afstand uitlezen, maar is wel geschikt voor identificatie.

Mag het?

Of een verwerking van waslabels met RFID-chips is toegestaan en op welke wijzen dat wel/niet kan is op dit moment nog niet duidelijk. Er zal altijd toestemming of een gerechtvaardigd belang moeten zijn en goed moeten worden gekeken naar de uitvoering. De praktijk zal de komende jaren duidelijk maken wat is toegestaan. Hoe dan ook, als je als zorginstelling start met dit soort geautomatiseerde verwerkingen, moet je een onderzoek uitvoeren (DPIA) waarin dit soort overwegingen aan bod komen én worden vastgelegd. Zie ook hierna.

Waslabels – lessen voor de praktijk

Wil je gebruik maken van gechipte waslabels?

  • Vraag om toestemming voor het verwerken van persoonsgegevens en documenteer deze.
  • Informeer de client duidelijk op hetzelfde toestemmingsformulier: omschrijf bijvoorbeeld duidelijk welke persoonsgegevens worden verzameld, waar die voor worden gebruikt, hoe lang ze worden opgeslagen, met wie ze worden gedeeld en waarom.
  • Sluit een verwerkersovereenkomst als diensten worden uitbesteed.
  • Raadpleeg een deskundige met betrekking tot de achterliggende techniek.
  • Voer een DPIA onderzoek uit voordat je start. Het bovenstaande komt hierin terug.
  • Komen er uit de DPIA grotere risico’s naar voren die niet kunnen worden weggenomen? Leg de verwerking dan voor aan de Autoriteit (voordat gestart wordt).

Bron: https://www.computable.nl/artikel/nieuws/zorg/6781645/250449/privacy-zorgen-door-chip-in-was-etiket-clienten.html

Meer lezen over de techniek: https://www.newasco.nl/ons-werk/zorg/newid-2-0/

Geef als eerste een reactie

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*